Quỳnh Anh - 12:00 - 14/05/2017
 
Tamnhin.net.vn Quảng Trị vẫn là nơi có tỉ lệ bom mìn còn sót lại sau chiến tranh cao nhất nước với 83% diện tích đất đai, cả triệu quả bom mìn vẫn còn nằm rải rác đâu đó khắp các thôn bản, hay vẫn chôn sâu dưới lòng đất.

Tôi đi một vòng, lang thang gần như hết tất cả những điểm nóng một thời của hiểm họa bom mìn nơi xứ Quảng để tìm hiểu về thực tế hiện tại. Thấp thoáng trong các tán rừng, những tốp chuyên gia của các dự án khắc phục hậu quả sau  chiến tranh vẫn đang cần mẫn, miệt mài dò tìm những gì còn sót lại của hơn 40 năm trước.

Đâu đấy, ở những xóm làng, là những cảnh người nông dân chân lấm tay bùn vác cuốc, thuổng trở về bên gia đình sau một ngày làm việc mệt nhọc. Cảnh chiều buông yên ả với chiếc xe công nông hối hả sau buổi cày cấy, thanh bình đến lạ. Nhưng tôi biết, xứ Quảng đâu đã được yên với hiểm họa bom mìn.

 Không ai trong số chúng ta có thể đoán biết được, còn bao nhiêu tấn đạn bom đang lặng yên giấu mình trong lòng mảnh đất nhỏ bé này. Và tất nhiên cũng không có người nào dám khẳng định rằng sẽ không còn những cái chết bất đắc kỳ tử sẽ đến, khi mà thỉnh thoảng người ta vẫn thấy xuất hiện những kẻ lạ mặt lẳng lặng vác theo chiếc máy dò tìm rồi mò mẫm đến những cánh rừng, những quả đồi vùng nhiệt đới, và thỉnh thoảng, người ta vẫn loáng thoáng nghe  phong phanh đâu đấy lại có vụ nổ, rồi chỗ này chỗ nọ lại phát hiện ra thêm một hầm bom đạn.

4

 Những điểm ra phá bom mìn của các dự án ven đường Trường Sơn

Trưa tháng 8/2013,  dân thôn Đại Hào (Triệu Đại, Triệu Phong, Quảng Trị) được một phen hoảng hồn khi nghe thấy tiếng nổ đinh tai nhức óc ngoài đồng. Một quả bom “bỗng dưng” phát nổ trên ruộng lúa của gia đình ông Nguyễn Ngọc Tam, để lại một cái hố sâu hoắm, may mà lúc đó vào giờ nghỉ trưa, không có bất cứ một ai ở đó.

Hay hồi tháng 3/2014, dân cứ phường 5 TP Đông Hà mới hú hồn hú vía biết được, hàng chục năm nay mình vẫn ăn ở trên một kho bom nổ chậm, khi mà đội rà phá bom mìn của dự án MAG phát hiện ra hàng chục quả đạn pháo còn nguyên ngòi nổ nằm im lìm dưới một hô sâu.

Chiều 9/5/2013, hai anh Hồ Văn Nhất, 30 tuổi và Hồ Văn Đệ, cùng trú tại bản A Xóc, xã Hướng Lập, huyện Hướng Hóa (Quảng Trị) phát trỉa, trồng cây trên nương rẫy đã cuốc phải một quả bom sót lại sau chiến tranh làm bom phát nổ. Mặc dù bom nằm sâu trong lòng đất nhưng do sức công phá mạnh, mảnh bom bắn găm vào người làm anh Nhất chết tại chỗ, anh Đệ bị thương nặng.

1

 Bà Đào Thị Bích

Đến những cả người vốn bản tính nhút nhát,sợ hãi,  luôn luôn tránh xa mỗi khi nghe bảo nơi đâu có bom mìn, như bà Đào Thị Bích (Tân Lập, Cam Tuyền, Cam Lộ) cũng phải rơi vào cảnh ngộ “chạy trời đâu khỏi nắng”. Cách đây mấy năm, nhằm hôm thời tiết lạnh giá, bà Bích cùng mấy người nữa trên đường về nhà, họ dừng lại gom củi đốt lửa sưởi ấm. Chả ai biết được vẫn còn sót lại quả mìn, dù trước đó khu vực ấy đã được dò tìm rà phá khá nhiều. Mìn nổ, bà và mọi người lúc đó may là ngồi khá xa nên thoát chết, nhưng cánh tay thì chả bao giờ lành lặn lại được nữa.

Chiều 23/3/2008, hơn 40 héc ta rừng phòng hộ đầu nguồn nằm trên địa bàn xã Hướng Phùng, huyện Hướng Hóa (Quảng Trị) bỗng dưng bốc cháy ngùn ngụt. Vụ cháy kéo dài suốt 3h đồng hồ  kèm theo những tiếng nổ đinh tai nhức óc của đống bom mìn còn sót lại từ thời chiến ngay trong đám cháy. Phải rất vất vả, lực lượng PCCC mới dập tắt được. “Thủ phạm gây án” không gì khác chính đống phế liệu chiến tranh hồi trước, cộng với thời tiết nắng nóng, chúng tự phát nổ, phóng lửa gây ra vụ cháy.

 Theo một số tài liệu tôi thu thập được trong chuyến đi công tác vào xứ Quảng để ghi nhận về những nỗi đau mang tên …bom mìn thời bình, vẫn hàng ngày thường trực bên cạnh cuộc sống của người dân nơi đây, thì hiện nay trên đất nước Việt Nam, vẫn còn khoảng 6,6 triệu ha đất bị ô nhiễm bom mìn, tập trung chủ yếu suốt một dải miền trung. Trong đó,Quảng Trị vẫn là nơi có tỉ lệ bom mìn còn sót lại sau chiến tranh cao nhất nước với 83% diện tích đất đai, cả triệu quả bom mìn vẫn còn nằm rải rác đâu đó khắp các thôn bản, hay vẫn chôn sâu dưới lòng đất, số người chết và thương tích từ trước đến nay cũng lên tới hàng nghìn.

2

Đạn M79 do người dân phát hiện nằm tại ruộng cát sau cơn mưa    Ảnh tư liệu

 Đó chắc chắn là những con số thống kê chưa đầy đủ, vì không ai có thể thống kê hết những vụ nổ nơi thâm sơn cùng cốc, hay một góc khuất nào đó trong vô số làng quê nghèo tại mảnh đất một thời đỏ lửa tàn khốc này.

Hơn 15 triệu tấn bom mìn là con số kỷ lục mà quân đội Mỹ đã sử dụng trong cuộc chiến tranh tại Việt Nam, cao hơn gấp 4 lần so với số lượng mà Mỹ sử dụng trong Thế chiến thứ hai. Và dù có cố gắng khắc phục hậu quả bao nhiêu đi chăng nữa, chúng ta vẫn dễ dàng dự đoán, chắc phải hàng chục, thậm chí hàng trăm năm nữa, Việt Nam nói chung và mảnh đất Quảng Trị nói riêng mới có thể được bình yên.

Về phía Nhà nước, năm 2010, Thủ tướng Chính phủ đã ra Quyết định 504 về chương trình hành động Quốc gia về khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh giai đoạn 2010 – 2025 với kinh phí lên đến hàng nghìn tỷ đồng.

3

 Những chứng tích cuộc chiến hơn 40 năm trước được trưng bày tại Trung tâm trưng bày hoạt động khắc phục hậu quả bom mìn dự án RE NEW

Tuy nhiên, cùng với sự nỗ lực của Chính phủ, sự hỗ trợ của các tổ chức quốc tế, chúng ta cần có sự chung tay của mọi doanh nghiệp, mọi tổ chức xã hội, mọi người dân Việt Nam trong nước và ngoài nước… Có như vậy mới hy vọng những nỗi đau hậu chiến sẽ không còn. Và những mảnh ruộng, những khu rừng, hay dòng sông, kênh rạch…chỉ còn là nơi cung cấp sự sống chứ không còn là những nổi ám ảnh của người dân mỗi khi vác cày vác cuốc lên đường.

Xin được kết thúc loạt phóng sự này bằng lời nói của một người phụ nữ trong đội ra phá bom mìn thuộc dự án MAG Quảng Trị, chị ngại ngùng xin được giấu tên, vì cảm thấy những đóng góp của mình vẫn còn quá nhỏ bé: “Chúng tôi vẫn ngày ngày miệt mài đi tìm kiếm, rà phá, không quản ngại bất cứ khó khăn hay gian khổ, nguy hiểm nào. Mơ ước của tôi cũng chính là mơ ước của tất cả những người dân Quảng Trị, hy vọng một ngày nào đó, mảnh đất này sẽ không còn tiếng bom”.

Bạn nghĩ sao?
Click vào nút dưới đây để bình luận về bài viết này.
Hiển thị nhận xét