Hải Minh - 11:07 - 30/07/2017
 
Tamnhin.net.vn Ô nhiễm môi trường, tổn hại sinh kế và mất sinh cảnh biển đang là những nỗi lo thường trực của nhiều người dân xã Nghi Thiết (huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An) suốt hai năm nay, kể từ khi hai dự án xây dựng Tổng kho Xăng dầu ĐKC và Trạm nghiền xi măng về đây “đứng chân”.

Cùng với việc làm tổng kho xăng dầu và trạm nghiền xi măng, hai bến cảng gồm Cảng xăng dầu ĐKC (dài 1,5km, do Công ty cổ phần Thiên Minh Đức làm chủ đầu tư) và Cảng biển quốc tế Vissai (dài 2km, Công ty cổ phần Xi măng Sông Lam thuộc Tập đoàn Xi măng Vissai làm chủ đầu tư) cũng được cấp tập triển khai xây dựng.

4

Công trường xây dựng Tổng kho xăng dầu ĐKC, phía xa là khu vực Trạm nghiền xi măng Nghi Thiết. Ảnh: H.M

Những dự án này đã biến Nghi Thiết thành xã duy nhất của Nghệ An nắm giữ “kỷ lục”: một xã có tới 4 công trình trọng điểm.

Trước khi “công nghiệp” về làng, nơi này được ghi nhận là có khí hậu khá ôn hoà, môi trường còn nguyên vẹn, chưa từng bị ô nhiễm, đặc biệt có vùng biển sâu 9m.

Dân lo ô nhiễm

Những ngày cuối tháng 7/2017, tại xã Nghi Thiết, từng đoàn xe tải chuyên chở nguyên liệu cho  Trạm nghiền xi măng Nghi Thiết thuộc Công ty cổ phần xi măng Sông Lam - Tập đoàn xi măng The Vissai thi nhau chạy rầm rầm, tung bụi mịt mù.

A

Ông Nguyễn Văn Du, xóm Bắc Thịnh xã Nghi Thiết. Ảnh: H.M

Ông Nguyễn Văn Du (58 tuổi, xóm Bắc Thịnh, xã Nghi Thiết) đang cùng gia đình nằm nghỉ trưa, khi được hỏi đã “tặc lưỡi” cho biết, kể từ khi dự án xây dựng trạm nghiền xi măng và kho xăng dầu về đóng tại xã, ông thấy bế tắc vì cuộc sống khó khăn hơn trước.

“Trước người dân nếu chịu khó bám biển cũng kiếm được con cá, con tôm, con mực. Nói chung là đủ sống. Từ khi hai công ty về đây ô nhiễm nhiều, bùn thải theo xuống biển khiến con tôm, con cá bỏ đi sạch”, ông Du nói.

Ông Du cho rằng người dân ở đây bao đời làm lúa kết hợp đi biển, cuộc sống trông chờ chủ yếu vào nguồn lợi từ biển. Nay dự án về làm nhà máy, cầu cảng, khoanh vùng lấy đất ven bờ. Trong khi, ngư dân thì vẫn phải “sống bằng cách bám biển nhưng phải đi xa hơn, song máy công suất nhỏ, nên thất thu, so thu nhập với hồi xưa thì không bằng”.

Chia sẻ nỗi lo với những người dân làm nghề chài lưới ở Nghi Thiết, ông Võ Văn Gưn (sinh 1948, xóm Chùa 1, xã Nghi Thiết) – là đại biểu Hội đồng nhân dân xã Nghi Thiết - cho hay “người dân vui ít thôi, còn lo lắng lắm”.

“Khi hai dự án về, ban đầu người dân không ủng hộ, phản ứng. Thậm chí đến giờ, nhiều người vẫn không nhất trí”, ông Võ Văn Gưn nói.

Theo ông Gưn, người dân không ủng hộ xây dựng tổng kho xăng dầu, trạm nghiền xi măng và hai cầu cảng bởi hai nguyên nhân: sợ ô nhiễm, mất kế sinh nhai, mất sinh cảnh biển và không thoả đáng trong việc đền bù, hỗ trợ người dân cũng như địa phương.

Ông Phan Văn Đấu (1954, xóm Bắn, Nghi Thiết) – đại biểu Hội đồng nhân dân xã Nghi Thiết– cho biết thêm, khu đất xây dựng Tổng kho xăng dầu ĐKC vốn trước đây là nghĩa địa. Khi ĐKC tiến hành dự án, đã thoả thuận với người dân để di dời các phần mộ này đi nơi khác.

“Lúc đầu họ bồi thường có 3 triệu/mộ nên dân không đồng ý. Sau nâng lên, bồi thường mộ chưa bốc cất là 7 triệu, mộ đã bốc cất 5 triệu”, ông Đấu kể.

A1

Ông Phan Đấu - Đại biểu Hội đồng nhân dân xã Nghi Thiết. Ảnh: H.M

Dù đã đền bù và di dời mộ phần đi nơi khác để nhường đất cho Công ty cổ phần Thiên Minh Đức xây dựng Tổng kho xăng dầu ĐKC và cầu cảng song ông Đấu nói người dân vẫn chưa hết lo.

“Lo lắng nhất là chuyện phần quy hoạch mộ đó liệu có bị di dời nữa hay không? Chúng tôi đề nghị với tỉnh không nên di dời nữa. Thứ nữa là lo lắng môi trường thải bụi bặm độc hại”, ông Đấu nói.

Nhưng đó chưa phải là tất cả, ông Nguyễn Văn Du cho biết thêm, người dân hai xóm Nam Thịnh và Bắc Thịnh luôn trong cảnh “nơm nớp lo sợ” mỗi khi đi con đường dẫn vào hai xóm gần “đại công trường” của trạm nghiền xi măng.

“Trước đây xe chạy ngổn ngang, đường sá ngập ngụa, trẻ đi học không được. Nay công ty sửa đường nhưng lại nguy hiểm do nước, đá rơi ừ trên vách núi xuống. Họ hứa đưa máy phun xi măng để tránh đá lăn xuống nhưng vẫn chưa làm xong”, ông Du nói.

Ông Võ Văn Gưn cho rằng, dự án về đóng tại xã thì sẽ có nhiều lao động được vào làm việc nhưng người dân địa phương cũng lo lắng cho tương lai, con cháu họ nhiều hơn. “Nghiền xi măng thì bao giờ cũng có bụi. Kho xăng dầu thì bao giờ cũng vương vãi trên đất, trên biển”, ông Gưn nói.

Ông Gưn kể, từng đem chuyện này thắc mắc với chính quyền và chủ đầu tư thì được đại diện công ty ĐKC trả lời rằng nếu đổ xăng, đổ dầu thì thiệt hại trước hết thuộc về doanh nghiệp vì bị hao hụt.

“Giờ họ nói vậy chứ sau này ai biết được đâu. Không thể biết được. Đến cán bộ xã cũng chẳng thể hiểu được các bồn chứa chôn xuống đất như vậy sau ngấm như thế nào? Chỉ họ làm họ mới biết”, ông Võ Văn Gưn – đại biểu Hội đồng nhân dân xã Nghi Thiết, nói.

Sợ “giao đất một đằng, xây tường bao một nẻo”

Bên cạnh nỗi lo môi trường ô nhiễm, cả hai ông Võ Văn Gưn và Phan Văn Đấu còn có chung băn khoăn khác. Ông Đấu nói: “Người dân hiện có hai băn khoăn, thứ nhất là khi bắt đầu quy hoạch thì người ta nói là lấy đất chỉ mấy ha thôi, nhưng giờ xây tường bao vượt quá quy hoạch được duyệt. Thứ hai, từ trước tới nay, khu đất đó được dùng để nghĩa địa, chôn cất người chết thì bây giờ cho quy hoạch làm dự án…”

A2

Ông Võ Văn Gưn - Đại biểu Hội đồng nhân dân xã Nghi Thiết. Ảnh: H.M

Còn ông Võ Văn Gưn: “Không chỉ DKC, cả khu vực của Vissai cũng có nhiều ý kiến cho rằng đất được giao thì ít mà làm ra thì nhiều”. Ông Gưn cho biết thêm: “Họp hành tôi cũng có ý kiến với hội đồng nhân dân xã từ nửa tháng trước, rồi khi tiếp xúc cử tri nhưng đến thời điểm hiện tại vẫn chưa có trả lời”.

Công ty cổ phần Thiên Minh Đức là thành viên của Tập đoàn Thiên Phú, được thành lập 4/9/2001, đại diện pháp luật là bà Chu Thị Thành. Giám đốc là ông Chu Đăng Khoa.

Ngoài xăng dầu, Công ty cổ phần Thiên Minh Đức lấn sân sang cả nhà hàng, khách sạn, trồng rừng và dịch vụ xuất nhập khẩu...

Theo số liệu của Bảo hiểm xã hội Nghệ An, tính đến hết tháng 3/2017, Công ty cổ phần Thiên Minh Đức có số nợ bảo hiểm khoảng hơn 306,8 triệu.

“Phải nói rõ lấy bao nhiêu, phải nói rõ cho dân biết. Đến bây giờ vẫn chưa rõ là lấy bao nhiêu ha”, ông Đấu nói.

Ông Đấu nói thêm rằng trong các kỳ tiếp xúc cử tri đều phản ánh vấn đề này nhưng hiện chưa được giải đáp thoả đáng.

Trả lời chúng tôi ngày 25/7, ông Bùi Văn Thành – Chủ tịch xã Nghi Thiết nói rằng phản ánh của người dân là không đúng. Ông Thành khẳng định: “trước khi giao đất đã công bố quy hoạch, khi giao đất cũng đã cắm mốc rõ ràng. Người dân cảm nhận bằng mắt thường nên không chính xác”.

Theo ông Thành, diện tích đất xây dựng Tổng kho xăng dầu ĐKC giai đoạn 1 là 4,7ha, giai đoạn 2 là 7,2ha.

Tuy nhiên, ông Thành cho hay, việc giao đất chưa xong vì vướng giải phóng mặt bằng. “Dự án chưa hoàn thành, hiện còn 6 lô đất chưa giải phóng xong. Trong đó 2 lô còn tranh chấp dân sự, 4 lô chưa đồng ý phương án bồi thường giải phóng mặt bằng”, ông Bùi Văn Thành, nói.

Cho rằng những lo lắng của người dân là đúng song ông Thành cũng nói rằng cả hai dự án được phê duyệt và có báo cáo đánh giá tác động môi trường.

Ông Đoàn Văn Đại – Trưởng phòng Quy hoạch xây dựng Ban Quản lý Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An cho biết việc giao đất cho Công ty cổ phần Thiên Minh Đức xây dựng tổng kho xăng dầu và cầu cảng “không thể sai được”.

“Quy hoạch thế nào, cắm mốc thế nào, giao đất thế chứ không thể nào giao đất ngoài quy hoạch được”, ông Đại nói.

A3

Chủ tịch xã Nghi Thiết, ông Bùi Văn Thành. Ảnh: H.M

Theo ông Phan Xuân Hoá - Phó Ban Quản lý Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An, việc giao đất có sự chứng kiến của nhiều thành phần, trong đó “Chủ tịch xã, cán bộ địa chính xã phải ký vào biên bản chứ không phải tự nhiên mà giao được”.

“Chúng tôi công khai hết, kể cả quy hoạch đã họp dân lại để công khai”, ông Hoá nói.

“Dân có thể có người biết, có người không biết, vì có thể họ không đi họp. Nhưng việc bàn giao đã có biên bản”, ông Phan Xuân Hoá nói.

“Trường hợp chủ đầu tư cố tình làm sai thì phải chịu trách nhiệm, kể các trách nhiệm hành chính, trách nhiệm vật chất thậm chí trách nhiệm hình sự”, ông Phan Xuân Hoá khẳng định.

Về vấn đề môi trường, Phó Ban Quản lý Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An cho biết: “môi trường quan trắc định kỳ, 3 tháng/lần, vi phạm sẽ phối hợp với Sở Tài nguyên và môi trường xử lý hành chính, thậm chí rút giấy phép nếu vi phạm nghiêm trọng”.

Nổ mìn làm nứt nhà dân

Ông Đặng Quang Tuấn - Trưởng phòng Quản lý xây dựng, Ban quản lý Kinh tế Đông Nam Nghệ An cho biết khi dự án mới triển khai, đã xảy ra sự cố nổ mìn tại công trường thi công Trạm nghiền xi măng Nghi Thiết.

“Ngày 30/6/2016, xảy ra sự cố nổ mìn làm nứt, vỡ nhiều nhà dân tại một số khu vực gần công trường thi công. Ngay khi có phản ánh của người dân, UBND tỉnh đã chỉ đạo Ban Quản lý Kinh tế Đông Nam Bộ tính toán việc sử dụng thuốc nổ và rà soát, kiểm kê nhà cửa, tài sản người dân bị ảnh hưởng”, ông Tuấn nói.

Ông Tuấn cho biết thêm, hiện hầu hết người dân khu vực xóm Mới đã đã được hỗ trợ, bồi thường. Một số dân ở xa hơn thuộc các xóm Nam Thịnh, Bắc Thịnh thì chưa. “Thời gian tới, chúng tôi tiếp tục tính toán áp giá và giao cho Công ty xi măng Sông Lam bồi thường cho người dân”, ông Tuấn nói.

Còn hàng nghìn hài cốt vô chủ đang chờ xử lý (?)

Tháng 10/2015, Công ty cổ phần Thiên Minh Đức khởi công xây dựng Tổng kho xăng dầu ĐKC, sức chứa 86.000 m3, mức đầu tư hơn 600 tỉ đồng tại xã Nghi Thiết, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An.

Công trình này nằm sát bờ biển Nghi Thiết, cạnh vị trí bãi tắm 1. Theo người dân địa phương, khu vực thực hiện dự án nằm trên nghĩa địa của xã, với khoảng 550 ngôi mộ của các gia đình.

Do không thoả thuận với người dân về việc di dời số phần mộ trên nên việc giải phóng mặt bằng bị chậm, kéo dài nhiều ngày.

Ngày 25/7, ông Võ Văn Gưn – đại biểu Hội đồng nhân dân xã Nghi Thiết cho biết, nhờ chính quyền dân vận kịp thời, người dân đã đồng ý di dời mộ phần, bàn giao đất.

Tuy nhiên, theo ông Gưn, qua kiểm đếm, hiện còn hàng nghìn hài cốt vô chủ đang chờ được xử lý.

Bạn nghĩ sao?
Click vào nút dưới đây để bình luận về bài viết này.
Hiển thị nhận xét